كشيشان و شفاعت مقدّسين عقيده دارند . آنها روح‌القدس را در عين حال از پدر و پسر مىدانند و معتقد به رهبانيّت شديد و تجرّد اجبارى كشيشان و ازدواج نكردن آنها در تمام عمر هستند . 2 . فرقهء ارتودكس « 1 » قرن‌ها بود كه جامعهء مسيحيّت تحت رهبرى كليساى روم و پاپ‌ها قرار داشتند ولى رفته‌رفته از سوى روحانيان مسيحى روم شرقى ( تركيه فعلى و شبه‌جزيره بالكان ) مخالفت‌هايى شروع شد و كشمكش‌هايى بر سر پاره‌اى از مسائل مذهبى ميان آنها و كليساى روم درگرفت . البتّه تضادهاى سياسى ميان روم شرقى و غربى تأثير فراوانى در دامن زدن به اين اختلافات داشت ؛ در واقع روم شرقى براى تكميل استقلال سياسى خود به دنبال استقلال مذهبى مىگشت . محافل كليسايى شرقى با تجرّد اجبارى و ازدواج نكردن كشيشان مخالف و معتقد بودند كه روح‌القدس ناشى از « پدر » است . مصونيّت پاپ‌ها را از خطا و اشتباه ، كه مورد قبول كليساى روم و محافل وابسته به آن بود ، مردود مىدانستند . همچنين اعتقاد داشتند كه برگزارى مراسم مذهبى به زبان‌هاى معمول محلّى مجاز است . شفاعت و ميانجيگرى مقدّسين را قبول نداشتند و معتقد بودند نجات مردم در گرو اعمالشان است .

--> ( 1 ) . « ارتودكس » در لغت به معنى صاحب عقيدهء درست و معتدل است .